Cận cảnh nhà di động giá lên đến 100 triệu đồng

Kế đến là tìm vật liệu thích hợp với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, vừa sử dụng lâu dài vừa có giá thành rẻ. Nhưng cái khó nhất là khâu cuối cùng: Làm sao vận chuyển được căn nhà này trên đường phố Việt Nam để đến nơi cần sử dụng. "Lần đầu tiên kéo căn nhà 13m² ra phố, bị cảnh sát giao thông thổi phạt, tôi phải giải trình kể khổ nửa ngày trời mới được cho đi. Sau đó phải làm giấy xin phép vận chuyển căn nhà và chỉ tranh thủ kéo đi ngoài giờ cao điểm để tránh ùn tắc", ông Thọ nhớ lại.

Căn hộ diện tích 13-33m², có thể di chuyển, giá từ 70 đến 100 triệu đồng và được thiết kế dành cho người nghèo nhưng lại không thể đến được với họ, cũng khó bán cho đối tượng khác.

Nhà di động của kiến trúc sư Hồ Văn Thọ thiết kế và lắp ráp. Ảnh: Vũ Lê

Căn hộ này là ý tưởng của kiến trúc sư Hồ Văn Thọ, Giám đốc Công ty Vĩnh Thành, nảy ra khi ông thăm con gái làm thiện nguyện tại Mỹ sau một trận thiên tai.

Ông kể: "Tôi thấy người Mỹ kéo nhà đến vùng bị nạn để dân ở tạm, sau khi nhà cửa ở địa phương được xây dựng lại, nhà di động lại được đưa đi nơi khác. Từ ý tưởng này, tôi mày mò nghiên cứu làm nhà di động cho người Việt Nam".

Thế nhưng hành trình thiết kế và ra lò dòng sản phẩm nhà di động của ông Thọ gặp không ít rắc rối. Đầu tiên là tìm giải pháp kỹ thuật cho căn nhà nhỏ có được không gian tối ưu.

Kế đến là tìm vật liệu thích hợp với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, vừa sử dụng lâu dài vừa có giá thành rẻ. Nhưng cái khó nhất là khâu cuối cùng: Làm sao vận chuyển được căn nhà này trên đường phố Việt Nam để đến nơi cần sử dụng.

"Lần đầu tiên kéo căn nhà 13m² ra phố, bị cảnh sát giao thông thổi phạt, tôi phải giải trình kể khổ nửa ngày trời mới được cho đi. Sau đó phải làm giấy xin phép vận chuyển căn nhà và chỉ tranh thủ kéo đi ngoài giờ cao điểm để tránh ùn tắc", ông Thọ nhớ lại.

Ông Thọ bên căn nhà di động do ông thiết kế. Ảnh: H.T

Ông Thọ cho biết, ông có ý tưởng thiết kế nhà lưu động từ năm 2005, đến 2006 mới bắt đầu bắt tay vào xây dựng và triển lãm. Từ năm 2007 doanh nghiệp bắt đầu bán sản phẩm ra thị trường. Khách hàng đầu tiên mua căn nhà di động mang về huyện Cần Giờ đặt ở khu nghỉ dưỡng gần bờ biển.

Sau đó là những khách hàng ở tỉnh lẻ như Long An, Bến Tre, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Lâm Đồng. Thậm chí có một doanh nghiệp Việt Nam đang khai thác khoáng sản ở Campuchia cũng mua nhà di động để làm nhà cho ban quản lý dự án. Tại Việt Nam, nhà di động chủ yếu được đặt ở vùng tạm cư trong khu công nghiệp, khu quy hoạch, khu du lịch, công trường, trang trại...

Vị kiến trúc sư chia sẻ, ông đã bán một căn nhà, đổ 4 tỷ đồng vào dự án nhà di động trong nhiều năm qua để theo đuổi đam mê. Niềm vui đối với ông là gây được ngạc nhiên thích thú cho khách tham quan các kỳ triển lãm. Nhà di động được rất nhiều bạn trẻ góp ý, đưa ra ý tưởng sáng tạo nhằm hoàn thiện sản phẩm.

Chẳng hạn: tiện nghi sinh hoạt ngày càng đầy đủ có thêm máy làm mát, máy lạnh, nhà để xe, nơi phơi đồ, nhiều cửa sổ đón ánh sáng tự nhiên, thông gió, thân thiện môi trường. Tuy nhiên, ông Thọ cũng ôm nỗi buồn vì sản phẩm không đến được tay người nghèo và khó có thể nhân rộng mô hình.

"Ban đầu tôi nghĩ mình làm ra sản phẩm này bán cho người nghèo vì một căn nhà có giá thấp nhất 80 triệu đồng, cao nhất 110 triệu đồng. Tuy nhiên người nghèo không có đất trống để đặt căn nhà nên họ không mua được. Cuối cùng khách mua là người giàu và doanh nghiệp. Số lượng cũng rất hạn chế", ông Thọ nói.

Mong muốn đem sản phẩm này đến khu công nghiệp giúp công nhân, ông Thọ từng đề xuất quy hoạch những khu đất trống tại các khu công nghiệp để đặt nhà xe phục vụ người lao động. Tuy nhiên, ý tưởng này vẫn chỉ dừng lại ở bước nghiên cứu khảo sát.

Thống kê của Công ty TNHH Vĩnh Thành, từ năm 2007 đến nay có 40 căn nhà di động đã được bán. Sau 5 năm, các sản phẩm được kiểm tra, tu bổ một lần. Tuổi thọ của nhà di động được doanh nghiệp dự báo là 15-20 năm.

Cùng đến với ý tưởng biến xốp phế thải thành bêtông nhẹ

Đem ý tưởng, nội dung đề tài trao đổi với giảng viên hướng dẫn Phan Thế Vinh (ĐH Kiến trúc TP.HCM), nhóm được thầy ủng hộ nhiệt tình. Những ngày đầu vào phòng thí nghiệm trường, cả nhóm lúng túng chẳng biết bắt đầu từ đâu. Suốt sáu tháng thực hiện đề tài, cả nhóm mải miết thu gom vỏ cơm hộp ở các giảng đường, dãy trọ, những miếng xốp phế thải ở các hộ gia đình... về nghiền vụn làm nguyên liệu. Kim Thanh - thành viên nữ duy nhất của nhóm - bộc bạch: “Buổi nào không có tiết học, các thành viên lại cặm cụi với ximăng, cát, xốp ở phòng thí nghiệm của khoa để đổ bêtông mẫu. Dù vất vả nhưng ai cũng cố gắng nghiên cứu, thử nghiệm để đưa ra một tỉ lệ trộn hợp lý cho chất lượng bêtông tốt nhất”.

Nhóm bốn sinh viên năm cuối Đại học Kiến trúc TP.HCM đã có ý tưởng dùng xốp phế thải để sản xuất bêtông nhẹ xây dựng. Đề tài thành công đã mở ra hướng giải quyết một lượng lớn xốp phế thải trong môi trường.

Nhóm sinh viên nghiên cứu đề tài “Tận dụng xốp phế thải để sản xuất bêtông nhẹ”: Minh Tân, Hoàng Nguyên, Kim Thanh và Thế Anh (từ phải sang) - Ảnh: PHƯỚC TUẦN

Đề tài “Tận dụng xốp phế thải để sản xuất bêtông nhẹ” của Hoàng Nguyên, Kim Thanh, Thế Anh và Minh Tân (SV năm cuối lớp XD 08A1) vừa đoạt giải khuyến khích giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần 13-2011, được hội đồng giám khảo đánh giá cao về ý tưởng có tác dụng bảo vệ môi trường.

Ý tưởng độc đáo

Cả bốn bạn đều học ngành xây dựng dân dụng nên thường ngày tiếp xúc nhiều với các vật liệu mới, có tính ứng dụng cao của nhiều nước trên thế giới. “Mỗi lần ăn cơm hộp ở trường, mình thấy một lượng lớn hộp xốp bỏ đi rất phí. Ngoài ra còn lượng lớn xốp phế thải từ các thùng đựng tivi, tủ lạnh, đầu đĩa... Thế là ý tưởng tận dụng xốp phế thải thay thế một lượng sạn cát làm nguyên liệu sản xuất bêtông nhẹ trong xây dựng ra đời từ đó” - Nguyên nhớ lại.

Hoàng Nguyên (trưởng nhóm) cho biết công nghệ xây dựng nhà ở bằng phương pháp lắp ghép có sử dụng các cấu kiện panel (hoặc tấm lớn) tường, sàn, mái làm từ bêtông nhẹ hay sử dụng block gạch nhẹ. Đây là công nghệ xây dựng hiện đại có nhiều ưu điểm được nhiều nước tiên tiến áp dụng. Vì thế, khi tận dụng xốp sản xuất bêtông nhẹ không những theo hướng hiện đại trong xây dựng, mà còn giúp giải quyết vấn nạn ô nhiễm từ lượng lớn xốp phế thải.

Cánh cửa dẫn đến vật liệu xanh

Đem ý tưởng, nội dung đề tài trao đổi với giảng viên hướng dẫn Phan Thế Vinh (ĐH Kiến trúc TP.HCM), nhóm được thầy ủng hộ nhiệt tình. Những ngày đầu vào phòng thí nghiệm trường, cả nhóm lúng túng chẳng biết bắt đầu từ đâu. Suốt sáu tháng thực hiện đề tài, cả nhóm mải miết thu gom vỏ cơm hộp ở các giảng đường, dãy trọ, những miếng xốp phế thải ở các hộ gia đình... về nghiền vụn làm nguyên liệu. Kim Thanh - thành viên nữ duy nhất của nhóm - bộc bạch: “Buổi nào không có tiết học, các thành viên lại cặm cụi với ximăng, cát, xốp ở phòng thí nghiệm của khoa để đổ bêtông mẫu. Dù vất vả nhưng ai cũng cố gắng nghiên cứu, thử nghiệm để đưa ra một tỉ lệ trộn hợp lý cho chất lượng bêtông tốt nhất”.

Nhóm đã thực hiện sáu thí nghiệm, mỗi lần thí nghiệm đổ ba khối bêtông mẫu 15cm x 15cm x 15cm. Ba lần đổ thí nghiệm cuối đã cho ra những tiêu chuẩn ổn định về kỹ thuật như độ nén, sức bền và kinh phí. Bêtông xốp có cường độ chịu nén 1-3 MPA (đơn vị đo lực nén), giá thành rẻ hơn so với các vật liệu nhẹ khác (ước tính 832.000 đồng/m3), được sản xuất theo dạng bêtông khối. “Bước đầu nghiên cứu thành công loại bêtông nhẹ này sẽ mở ra cánh cửa mới cho việc tận dụng các phế thải khác vào nghiên cứu, tạo ra các sản phẩm vật liệu xanh mới. Ngoài ra, nếu bêtông xốp được người dân biết đến, mọi người sẽ có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường xung quanh, góp phần cải thiện mỹ quan thành phố”, Minh Tân hi vọng.

Theo TS. Lưu Nguyễn Nam Hải, Phó trưởng khoa Kỹ thuật công trình ĐH Tôn Đức Thắng, thành viên hội đồng giám khảo giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần 13- 2011, ý tưởng đề tài của nhóm rất hay về mặt khoa học lẫn xã hội. Bêtông xốp nhẹ không những góp phần bảo vệ môi trường, mà còn bổ sung vào ngành xây dựng VN một vật liệu nhẹ mới trong xây dựng, có nhiều ưu điểm về kết cấu bao che, thi công đơn giản và kinh phí sản xuất thấp. Loại bêtông này rất phù hợp để xây dựng nhà cho đối tượng hộ gia đình thu nhập thấp ở các đô thị lớn nước ta.

Hiện nhóm vẫn đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đề tài với mong muốn trong tương lai có thể nhân rộng công nghệ sản xuất bêtông nhẹ từ xốp.

Hiệu quả kinh ngạc từ tái chế rác thủy tinh

Hoạt động tái chế ở Hồng Kông đã có nhiều bước tiến với tỉ lệ tái chế giấy, nhựa và kim loại đạt hơn 50% vào năm 2010, tăng nhẹ so với tỉ lệ 40% của năm 2004. Tuy nhiên, tỉ lệ tái chế rác thủy tinh chỉ đạt 3%. Tỉ lệ này ở Bỉ, Hà Lan và Thụy Sĩ là hơn 90%. Tại Mỹ, tỉ lệ tái chế rác thủy tinh cũng hơn 30%. Lý giải cho sự yếu kém của Hồng Kông trong công tác tái chế rác thủy tinh, một số nhà phân tích cho biết chi phí thu gom cao, trong khi nguồn nguyên liệu từ Trung Quốc đại lục lại rất rẻ khiến chi phí sản xuất ra thủy tinh mới thấp hơn tổng chi phí cho việc thu gom và tái chế.

Chưa ai nhận ra rằng thủy tinh là nguồn tài nguyên quan trọng, và tái chế rác thủy tinh hứa hẹn sẽ là một lĩnh vực ăn nên làm ra ở Hồng Kông trong thời gian tới.

Tỉ lệ tái chế rác thủy tinh ở Hồng Kông chỉ đạt 3%. Con số này ở Bỉ, Hà Lan và Thụy Sĩ là hơn 90%

April Lai là một phụ nữ tuổi ngoài ngũ tuần mang trên mình sứ mệnh lớn lao: tái chế rác thủy tinh cho thành phố. Vào thứ Năm và thứ Bảy hằng tuần, bà làm việc 2 tiếng rưỡi tại bãi rác công cộng của quận Wan Chai (Hồng Kông), khu vực ăn chơi nổi tiếng với nhiều nhà hàng, quán bar, để thu gom các loại chai lọ thủy tinh. Bà cũng đã thành lập một tổ chức phi chính phủ mang tên Green Glass Green.

Số thủy tinh gom được sẽ được chuyển đến Tiostone Environmental, một nhà máy nhỏ nằm ở ngoại ô Hồng Kông, chuyên sản xuất đá lát đường từ rác thải. Tiostone hiện có khả năng xử lý hơn 100.000 tấn rác thải xây dựng và 4.000 tấn rác thủy tinh thành đá lát đường mỗi năm.

Hoạt động tái chế ở Hồng Kông đã có nhiều bước tiến với tỉ lệ tái chế giấy, nhựa và kim loại đạt hơn 50% vào năm 2010, tăng nhẹ so với tỉ lệ 40% của năm 2004. Tuy nhiên, tỉ lệ tái chế rác thủy tinh chỉ đạt 3%. Tỉ lệ này ở Bỉ, Hà Lan và Thụy Sĩ là hơn 90%. Tại Mỹ, tỉ lệ tái chế rác thủy tinh cũng hơn 30%.

Lý giải cho sự yếu kém của Hồng Kông trong công tác tái chế rác thủy tinh, một số nhà phân tích cho biết chi phí thu gom cao, trong khi nguồn nguyên liệu từ Trung Quốc đại lục lại rất rẻ khiến chi phí sản xuất ra thủy tinh mới thấp hơn tổng chi phí cho việc thu gom và tái chế.

Dù biết rằng quỹ đất dành để chôn rác đang dần cạn kiệt, nhưng chính quyền Hồng Kông vẫn chưa tìm được giải pháp hữu hiệu để giảm thiểu tốc độ gia tăng rác thải hằng năm. Theo số liệu thống kê của chính quyền, giai đoạn 2004-2010, tổng khối lượng rác thải của thành phố đã tăng từ 5,7 triệu tấn lên 6,93 triệu tấn, tức hơn 20%.

Trở lại câu chuyện của Green Glass Green, bà Lai cho rằng, quy mô hoạt động vẫn còn quá nhỏ. Để nâng cao hiệu quả, bà cho biết đang vận động chính quyền lắp đặt thêm nhiều thùng rác công cộng, tăng tần suất thu gom rác và phát động các chương trình có sự hợp tác của nhà hàng, khách sạn, quán bar ở Hồng Kông nhằm nâng cao ý thức của người dân.

“Mọi việc vẫn đang tiến triển theo chiều hướng tích cực nhưng có lẽ chúng tôi cần đến 1.000 bà Lai và hàng trăm nhà máy như Tiostone để nâng cao hiệu quả xử lý rác thủy tinh của thành phố”, Dixon Chan, chủ nhiệm dự án nghiên cứu ứng dụng rác thải xây dựng và thủy tinh tại Đại học Bách khoa Hồng Kông, cho biết. Qua nhận định này, rõ ràng tái chế rác thủy tinh hứa hẹn sẽ là một lĩnh vực ăn nên làm ra ở Hồng Kông trong thời gian tới.

Một số tiềm năng lớn sản xuất điện từ rác cần biết

Song, vấn đề đáng lưu ý ở đây là giá thành xử lý rác, với mức giá đề xuất là 26,8USD tấn (áp dụng cho 5 năm đầu) là khá cao. Bởi vì, với công nghệ chôn lấp cổ điển, TP.HCM áp dụng mức giá chỉ 17 - 18 USD/tấn (đối với bãi rác Đa Phước). Ngoài ra, theo ông Phan Minh Tân, Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ TP.HCM, không phải 1 tấn rác thải nào cũng cho ra 0,815 kWh điện, vì còn tùy thuộc vào thành phần hữu cơ trong rác.

Có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 400 triệu USD, dự án nhà máy xử lý rác thải đang được đề xuất này khi hình thành sẽ là nhà máy đầu tiên ứng dụng công nghệ khí hóa Plasma tại TP.HCM.

 Theo thông tin từ nhà đầu tư, Công ty TNHH Kiên Giang Composite (KGC) và Công ty Trisun International Development Pty. Limited (TID, Úc), dự án nhà máy xử lý rác thải sẽ có công suất xử lý 2.000 tấn rác/ngày để sản xuất ra 1,630 kWh điện/ngày ở dây chuyền thiết bị giai đoạn 1.

Trừ lượng điện tiêu tốn cho việc vận hành nhà máy (45%), còn cung cấp 55% sản lượng điện thương phẩm cho lưới điện quốc gia. Ngoài ra, nhà máy còn sản xuất các phụ phẩm có giá trị khác như: gạch, đá xây dựng, đá xốp...

Hiện, Việt Nam tồn đọng khoảng 52 bãi rác nhưng quỹ đất dành cho chôn lấp rác gần như không còn. Với những ưu thế là xử lý được tất cả các loại rác, công nghệ khí hóa Plasma sẽ là một giải pháp tốt trong quá trình “hồi phục” môi trường.

Bởi, theo ông Gavin Holland, Giám đốc Công nghệ TID, ứng dụng công nghệ Plasma là thực hiện một quá trình sử dụng điện để tạo ra cung hồ quang ở nhiệt độ cực cao (7.000 - 9.000oC) nhằm biến các loại chất thải thành khí tổng hợp, hơi nước, chất xỉ bằng các thiết bị đặc biệt, gọi là thiết bị chuyển đổi Plasma.

Theo ý kiến của các chuyên gia, phần lớn tán thành ưu thế của nhà máy khi ứng dụng công nghệ Plasma.

Song, vấn đề đáng lưu ý ở đây là giá thành xử lý rác, với mức giá đề xuất là 26,8USD tấn (áp dụng cho 5 năm đầu) là khá cao. Bởi vì, với công nghệ chôn lấp cổ điển, TP.HCM áp dụng mức giá chỉ 17 - 18 USD/tấn (đối với bãi rác Đa Phước).

Ngoài ra, theo ông Phan Minh Tân, Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ TP.HCM, không phải 1 tấn rác thải nào cũng cho ra 0,815 kWh điện, vì còn tùy thuộc vào thành phần hữu cơ trong rác.

Ông Phan Trí Dũng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Khoa học Công nghệ PETECH, đơn vị đang phối hợp cùng một đối tác thi công nhà máy xử lý rác theo công nghệ Plasma có công suất 300 tấn/ngày, cho biết, nếu nhà máy chỉ xử lý rác thải sinh hoạt thì vĩnh viễn lỗ.

Hiện tại, mức giá áp dụng xử lý rác theo công nghệ Plasma ở một số nước trên thế giới khoảng 10.000 USD/tấn (rác hóa chất cực hại), 1.000 USD/tấn (hóa chất nguy hại), 500 USD/tấn (đối với rác công nghiệp), 15 USD/tấn (rác thải sinh hoạt). Vì thế, lò Plasma muốn có lãi phải xử lý chất thải nguy hại hoặc chất thải công nghiệp.

Về cơ cấu xử lý rác, theo yêu cầu của Sở Tài nguyên Môi Trường, TID cũng đề xuất tỷ lệ xử lý khoảng 80% rác dân dụng; 20% rác nguy hại và rác công nghiệp. Nếu xét về tính kinh tế, thì đây quả là bài toán khó cho nhà đầu tư.

Còn nói về bài toán điện đầu ra, GS. Hoàng Dũng Quân, cho biết, nếu đầu tư công nghệ này tại Việt Nam, không thể không phân tích đến vấn đề sẽ bán điện cho ai? Nguồn điện dư sẽ như thế nào? Trong khi, cơ chế bán điện của Việt Nam chưa có.

Lý giải về vấn đề này, ông Gavin Holland, cho biết, với dự án như thế này, đòi hỏi vốn rất lớn, song sẽ không cho lợi nhuận trong giai đoạn đầu. Vì thế, nhà đầu tư kỳ vọng sẽ thu hồi vốn sau khoảng 10 năm.

Với mức giá theo mặt bằng chung áp dụng cho năng lượng tái tạo là 7,8cent/kWh, TID không thể thực hiện được. Ngay cả Trung Quốc giá điện cũng ở mức 28 cent/kWh. 
 

Cùng tìm hiểu rõ hơn kỷ nguyên mới của công cụ tìm kiếm

Để đáp ứng các nhu cầu của người dùng ngày nay đòi hỏi phải có một sự tập trung khác biệt hơn, một sự trải nghiệm phù hợp, kỹ năng thiết kết độc đáo và sự hòa trộn giữa công nghệ và cơ sở hạ tầng. Vậy làm thế nào để các công cụ tìm kiếm có thể đáp ứng nhu cầu của người dùng ngày nay? Câu trả lời là làm cho nó trở nên đơn giản hơn. Một kỷ nguyên mới về tìm kiếm có khả năng sẽ chỉ tập trung vào việc trả lời các yêu cầu của người dùng và bỏ qua việc yêu cầu người dùng phải tương tác với các website qua các đường dẫn màu xanh truyền thống hiện ra trong hàng triệu kết quả tìm kiếm.

Người dùng ngày nay trở nên ít kiên nhẫn hơn và họ không có nhiều thời gian trong khi các công cụ tìm kiếm thường yêu cầu họ phải sàng lọc thông tin từ hàng loạt website hiển thị trong danh sách kết quả tìm kiếm để tìm ra những thông tin họ cần.

Thêm vào đó, người dùng lại dành khá nhiều thời gian cho điện thoại di động và các thiết bị kết nối khác. Những thiết bị này đòi hỏi một sự trải nghiệm hoàn toàn khác biệt của người dùng dành cho việc tìm kiếm thông tin.

Trước đây, các công cụ tìm kiếm hầu như tập trung hoàn toàn vào cơ sở hạ tầng, bởi vì tìm kiếm đòi hỏi một sự cân bằng giữa công nghệ phức tạp và một cơ sở hạ tầng ở phạm vi lớn.

Để đáp ứng các nhu cầu của người dùng ngày nay đòi hỏi phải có một sự tập trung khác biệt hơn, một sự trải nghiệm phù hợp, kỹ năng thiết kết độc đáo và sự hòa trộn giữa công nghệ và cơ sở hạ tầng. Vậy làm thế nào để các công cụ tìm kiếm có thể đáp ứng nhu cầu của người dùng ngày nay?

Câu trả lời là làm cho nó trở nên đơn giản hơn. Một kỷ nguyên mới về tìm kiếm có khả năng sẽ chỉ tập trung vào việc trả lời các yêu cầu của người dùng và bỏ qua việc yêu cầu người dùng phải tương tác với các website qua các đường dẫn màu xanh truyền thống hiện ra trong hàng triệu kết quả tìm kiếm.

Và có thể, trong tương lai sẽ không còn xuất hiện những đường dẫn màu xanh của các website trong các kết quả tìm kiếm. Các công cụ tìm kiếm sẽ tập hợp nội dung từ nhiều nguồn khác nhau, sau đó cung cấp những câu trả lời người dùng yêu cầu một cách nhanh chóng và chính xác.

Trong các công cụ tìm kiếm này, người dùng chỉ cần đặt câu hỏi và sẽ nhận được câu trả lời, thậm chí không cần phải nhập đầy đủ câu hỏi. Các công cụ tìm kiếm sẽ trở nên cá nhân hóa hơn, sẽ hiểu được sở thích của người dùng, thể loại nội dung nào được người dùng ưa thích.

Các kết quả tìm kiếm trước đây cũng như hành vi tìm kiếm của người dùng đều được các công cụ tìm kiếm ghi nhớ.

Trước đây, công cụ tìm kiếm là các cỗ máy “kéo” thông tin và nội dung, trong khi các mạng xã hội như Facebook và Twitter là các cỗ máy “đẩy” thông tin. Để thu hút được người dùng ngày nay, các công cụ tìm kiếm phải trở thành các cỗ máy “đẩy”.

Hãy hình dung, trong tương lai thông tin sẽ được “đẩy” hoàn toàn đến người dùng và họ ngay lập tức nhận được các kết quả tìm kiếm mình cần. Các kết quả sẽ không còn đơn thuần là các website hiện ra trong hàng triệu đường dẫn truyền thống như trước đây.

Trong giai đoạn đầu phát triển, các công cụ tìm kiếm được cải tiến sẽ cung cấp cho người dùng những nội dung hoàn thiện họ đang tìm kiếm.

Trong giai đoạn tiếp theo, ví dụ người dùng chỉ cần nhập tên của một đội bóng đá, không cần phải nhấn vào nút “Tìm kiếm”, ngay lập tức một giao diện tương tác sẽ xuất hiện trước mắt người dùng.

Trong giao diện đó bao gồm một đường dẫn đến trang chủ của đội bóng, những tin tức gần nhất, bảng tỷ số và kết quả của những trận đấu gần nhất, bảng xếp hạng, lịch thi đấu cũng như hình ảnh và video của đội bóng.

Niềm vui và nỗi lo khi kinh doanh trên Facebook

Sau 5 tháng mở “shop” trên Facebook, chị Hoàng Lan đã trở nên nổi tiếng trên mạng với hình ảnh một người bán hàng dễ mến. “Mạng xã hội giúp người bán có thể kết bạn với khách hàng theo đúng nghĩa bạn bè. Thông qua các bình luận, chia sẻ… khoảng cách giữa người mua, người bán không còn nữa. Lúc này, công việc giao dịch thuận lợi hơn rất nhiều. Không chỉ lan rộng trong giới phụ nữ công sở - kinh doanh online theo kiểu kiếm thêm thu nhập, làn sóng kinh doanh trên Facebook còn lan đến cả doanh nghiệp Việt Nam.

Với tính năng chính là kết nối cộng đồng cùng độ lan truyền với tốc độ chóng mặt, mạng xã hội đang là sự lựa chọn của nhiều người để mở rộng kênh bán hàng online. Chị Hoàng Lan, chủ gian hàng Handmade Home trên mạng xã hội cho biết:

“Nhận thấy Facebook là công cụ hiệu quả với tính năng lan truyền rộng, tôi đã quyết định lập tài khoản cá nhân để rao bán hàng tại đây. Với cách này, không thể giới thiệu hết mặt hàng như trên các sàn bán hàng online khác, nhưng cũng thu hút được lượng khách kha khá đến thăm gian hàng của mình. Tôi coi đây là công cụ quảng cáo hơn để bán được hàng”.

Quả đúng vậy, tính năng lan truyền và kết nối cộng đồng với tốc độ chóng mặt của mạng xã hội chính là điểm lớn nhất để các đơn vị kinh doanh chọn lựa làm kênh bán hàng và quảng bá sản phẩm của mình.

Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng cung cấp nhiều công cụ hữu ích giúp người dùng có thể chuyền tải đoạn video, tìm kiếm những nhóm khách hàng cùng chung độ tuổi, chung sở thích… qua đó giúp đơn vị kinh doanh có thể chăm sóc nhóm khách hàng tiềm năng của mình tốt hơn, gửi thông điệp đến đúng đối tượng khách hàng.

Cách dễ dàng nhất để bán hàng trên Facebook là lập một trang cá nhân và cập nhật thông tin sản phẩm cũng như thông tin khuyến mãi thường xuyên, sau đó thêm bạn bè và những nhóm đối tượng phù hợp với sản phẩm để quảng bá.

“Facebook hiện nay có chế độ post ảnh theo album, hiển thị ảnh theo khổ lớn. Chỉ cần đưa hình ảnh sản phẩm, đính kèm là mô tả và giá bán là đã có thể kinh doanh trên mạng xã hội lớn nhất hiện nay” - chị Tú Uyên, chủ nhân của tài khoản Kitty Shop trên Facebook chia sẻ.

Sàn điện tử cũng nhập cuộc

Sau 5 tháng mở “shop” trên Facebook, chị Hoàng Lan đã trở nên nổi tiếng trên mạng với hình ảnh một người bán hàng dễ mến. “Mạng xã hội giúp người bán có thể kết bạn với khách hàng theo đúng nghĩa bạn bè. Thông qua các bình luận, chia sẻ… khoảng cách giữa người mua, người bán không còn nữa. Lúc này, công việc giao dịch thuận lợi hơn rất nhiều.

Không chỉ lan rộng trong giới phụ nữ công sở - kinh doanh online theo kiểu kiếm thêm thu nhập, làn sóng kinh doanh trên Facebook còn lan đến cả doanh nghiệp Việt Nam.

Cụ thể là mới đây, Chodientu.vn còn mạnh dạn cho ra mắt dịch vụ Facebook Shop để “ăn theo” “ông lớn” Facebook. Các chủ shop của Chodientu.vn sẽ được sở hữu một gian hàng giới thiệu sản phẩm tại mạng xã hội Facebook. Với shop này, thông tin sản phẩm sẽ được tự động cập nhật và xuất hiện trên Facebook.

Thay mặt thành viên, Admin của Chodientu thiết kế giao diện trang Facebook sẵn, với danh mục sản phẩm được phân chia rõ ràng giúp người xem có thể tìm kiếm chủng loại hàng hóa mà mình mong muốn một cách dễ dàng. Rõ ràng, tính tương thích giữa sàn giao dịch với mạng xã hội trở thành một giá trị cộng thêm để Chodientu.vn có thể thu hút thành viên.

Hiệu quả kinh doanh cao, tập trung lượng khách hàng lớn, Facebook đang trở thành địa điểm lý tưởng cho các hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy nhiên, đến tận bây giờ, thông tin Facebook có thực sự đóng cửa hay không vẫn còn chưa ngã ngũ.

“Vẫn có những trang mạng xã hội khác trong nước, nếu chẳng may Facebook đóng cửa, các chủ shop cũng sẽ có chỗ để “dọn hàng”. Tuy nhiên, tính phổ biến của nó không cao, rất có thể chúng tôi sẽ phải mất nhiều thời gian hơn”- chị Quỳnh Trâm Anh, chủ nhân shop In-Style chia sẻ.

Ngày hội của E-book

Hết thời hạn một năm, hợp đồng được tái ký dài hạn với Công ty Công nghệ VTM, nhưng chỉ riêng mảng truyện tranh. Với mảng sách rộng lớn còn lại, đơn vị được chọn là công ty phần mềm PSC. Ông Trương Bá Hà, Chủ tịch, Giám đốc Điều hành PSC, cho biết, sở dĩ, PSC được chọn là vì đơn vị này đã phát triển được ứng dụng Ebook Reader độc quyền, giúp người đọc có thể xem sách và tận dụng các tiện ích mới trên các thiết bị đọc sách như máy tính bảng, máy đọc sách, điện thoại thông minh, máy tính... và đặc biệt là trên truyền hình yêu cầu, IPTV.

Bắt tay tìm đường đi

Gian hàng NXB Trẻ tại Hội sách TP.HCM lần VII không chỉ có sách. Một khoảng không gian nhỏ giữa những tập sách trưng bày đã được dành riêng cho độc giả xem, trải nghiệm ebook “chính hãng” với đầy đủ tiện ích.

Người đọc có thể đánh dấu trang, viết ghi chú và thưởng thức thêm hình ảnh, âm thanh, video... trên chính những trang sách điện tử, vốn rất đơn điệu chỉ có chữ như trước đây.

“Phải có giá trị cộng thêm, chúng tôi mới tự tin “chiến đấu” với ebook lậu, đang gần như cho không chứ”, ông Nguyễn Minh Nhựt, Giám đốc NXB Trẻ chia sẻ.

Không phải tự nhiên, vị giám đốc này lại tự tin như thế. Đã bắt tay xây dựng Trung tâm sách điện tử Ybook đầu năm 2011 nhưng mãi đến trung tuần tháng 3/2012, dự án sách điện tử của đơn vị này mới hoàn tất giai đoạn chuẩn bị hạ tầng.

Nguyên nhân của sự chậm trễ này là do NXB Trẻ phải đi kiếm đối tác. Ông Nhựt cho biết, từ năm 2011, NXB Trẻ đã ký hợp đồng ngắn hạn với các công ty công nghệ như Tinh Vân, VTM... để khai thác bản quyền truyện tranh trên các thiết bị di động nhưng, thời hạn hợp đồng chỉ gói gọn trong 1 năm.

“Chúng tôi chỉ có sách, không có công nghệ nên phải sàng lọc, kiểm nghiệm để chọn đối tác có công nghệ tốt nhất”, ông Nhựt cho biết.

Hết thời hạn một năm, hợp đồng được tái ký dài hạn với Công ty Công nghệ VTM, nhưng chỉ riêng mảng truyện tranh. Với mảng sách rộng lớn còn lại, đơn vị được chọn là công ty phần mềm PSC.

Ông Trương Bá Hà, Chủ tịch, Giám đốc Điều hành PSC, cho biết, sở dĩ, PSC được chọn là vì đơn vị này đã phát triển được ứng dụng Ebook Reader độc quyền, giúp người đọc có thể xem sách và tận dụng các tiện ích mới trên các thiết bị đọc sách như máy tính bảng, máy đọc sách, điện thoại thông minh, máy tính... và đặc biệt là trên truyền hình yêu cầu, IPTV.

Trên hết, đơn vị này cũng đã phát triển được công nghệ DRM (Digital right management) quản lý bản quyến số, giúp NXB gắn mã bảo vệ bản quyền vào mỗi cuốn ebook bán ra.

Cụ thể, công nghệ này khiến máy chủ sẽ gắn bản quyền vào một ấn phảm được tải xuống, giúp sách tải xuống sẽ không thể đọc được khi sao chép sang các thiết bị không được đăng ký.

“Với tốc độ lan truyền và vấn đề bản quyền còn chưa được tôn trong như hiện nay, nếu không đảm bảo được vấn đề bảo mật, nhà làm sách đầu tư vào ebook chỉ có lỗ”, ông Hà nhận định.

Đầu tư cho tiềm năng

Không chỉ có NXB Trẻ, cuộc đua ebook của các nhà làm sách còn rộn ràng hơn ở mảng doanh nghiệp tư nhân. Sớm nhất có thể kể đến việc Chibooks mạnh dạn giao bản quyền sách điện tử cho nhà sách điện tử đầu tiên tại Việt Nam là alezaa.com khai thác.

Kế đó là Firstnews Trí Việt ký kết với Epsilon Mobile nhằm đưa toàn bộ bản quyền 100 đầu sách thuộc tủ sách Hạt giống tâm hồn lên thiết bị di động.

Ông Võ Hoàng Hải, Giám đốc Điều hành của Epsilon Mobile, cho biết, hợp đồng này có được là nhờ đơn vị của ông sở hữu Papyrus, một dịch vụ xuất bản kỹ thuật số tích hợp đầu tiên giúp người sử dụng tự tạo và phát hành ứng dụng nội dung số tương tác cao trên iPhone và iPad với chi phí hợp lý.

Theo ông Trương Bá Hà, sự hợp tác giữa các công ty công nghệ và đơn vị làm sách đã khai thác được tuyệt đối thế mạnh của từng đơn vị để cho ra đời một sản phẩm chung, đáp ứng được thị hiếu của người dùng.

Đồng quan điểm, ông Đồng Phước Vinh, Phó giám đốc dự án Ybook, cho biết, hiện thế giới đã có 70 triệu máy tính bảng bán ra. Trong năm 2011, Amazon cứ bán được 100 sách giấy thì cũng tiêu thụ được 180 ebook.

Theo khảo sát của GFK, hiện Việt Nam đã tiêu thụ 3 triệu máy tính bảng, điện thoại thông minh... và con số này vẫn ngày một tăng. “Điều này chứng tỏ tiềm năng của thị trường rất lớn và đầu tư ebook trong thời gian này là hoàn toàn thích hợp”, ông Vinh chia sẻ.

Thêm vào đó, để có thể số hóa các bản sách cũ, phải cần đến 7 bước, từ việc scan, chỉnh sửa, định hình... sau đó mới có thể đưa sách số vào hệ thống máy chủ để mã hóa bản quyền. Thời gian, chi phí để thực hiện sách điện tử đúng chất lượng cũng không nhỏ. 

Đầu tư nhiều hơn vào ebook nhưng các đơn vị làm sách đều khẳng định, sản phẩm sách số sẽ không “giết chết” sách giấy như nhiều người vẫn nghĩ.

“Thế giới đã phát triển sách điện tử từ 10 năm trước nhưng sách truyền thống vẫn có chỗ đứng. Thị trường Việt Nam cũng sẽ như thế, miễn là các đơn vị làm sách biết khai thác tốt cả hai mảng sản phẩm này”, ông Hà nhận định.

Tuy nhiên, điều lo lắng nhất hiện nay vẫn là khâu thanh toán trong việc giao dịch sách số. Hiện, nhiều các đơn vị kinh doanh đều áp dụng nhiều loại hình thanh toán qua đơn vị thứ ba như thẻ điện thoại, chuyển tiền qua ATM của các ngân hàng nội địa hay thẻ tín dụng...

Các phương thức này vẫn còn nhiều hạn chế. “Chúng tôi rất muốn phát hành thẻ cào của riêng mình nhưng còn phải... đợi”, ông Nguyễn Minh Nhựt chia sẻ.